• banner slide
  • banner slide

Tin tức

Thành phố hồ chí minh lần đầu thử nghiệm phương pháp phun hoá chất diệt muỗi mới trong hoạt động phòng, chống bệnh sốt xuất huyết và bệnh do vi rút zika

12/12/2016

      Chiều ngày 26/11/2016, Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Thành phố Hồ Chí Minh (TTYTDP TpHCM) đã thử nghiệm phương pháp diệt côn trùng bằng máy phun khói nóng tại phường 25, quận Bình Thạnh để so sánh với phương pháp phun ULV sương lạnh trong công tác diệt muỗi Aedes (muỗi truyền bệnh Sốt xuất huyết và bệnh do vi rút Zika).

      Với phương pháp phun ULV sương lạnh, máy sẽ phun ra những hạt hóa chất có thể tích cực nhỏ từ 20mm - 30mm. Các hạt thuốc này sẽ bay lơ lửng trong không khí một thời gian rồi từ từ rơi xuống đất hoặc bốc hơi. Nhược điểm của phương pháp này là với các nhà có nhiều tầng hoặc các công trình xây dựng cao thì nhân viên phun thuốc phải mang máy lên các tầng lầu và phun từ trên xuống. Việc này khá vất vả cho nhân viên phun thuốc vì trọng lượng máy khá nặng (từ 15 – 18kg) mà phải di chuyển lên các tầng lầu làm người phun thuốc mất rất nhiều sức lực, ảnh hưởng đến chất lượng phun thuốc về sau.

      Với phương pháp phun mù nhiệt, hóa chất được pha trộn với dầu diesel sau đó được máy đốt nóng và phun ra những luồng khói trắng. Khói mang theo hóa chất sẽ bay lên cao, do đó nhân viên mang máy không cần thiết phải mang máy lên các tầng lầu, tiết kiệm được nhiều sức lực mà hiệu quả cao do khói có thể len lỏi vào trong mọi góc khuất, bụi rậm và đặc biệt là hệ thống cống rãnh (điều mà máy phun ULV sương lạnh không làm được). Lưu ý rằng tại các nơi được phun bằng phương pháp mù nhiệt này cần tắt hệ thống báo cháy vì khói do máy tạo ra sẽ kích hoạt hệ thống báo cháy.

      Giám sát buổi phun, ThS.Bs Nguyễn Trí Dũng – Giám đốc TTYTDP Tp.HCM  cùng các cán bộ của Trung tâm Y tế Dự phòng Thành phố và lãnh đạo Trung tâm Y tế Dự phòng Bình Thạnh, Ủy Ban Nhân dân Phường 25, Quận Bình Thạnh đã thấy được những ưu điểm cũng như hạn chế của phương pháp này. Đây cũng là phương pháp phun hóa chất diệt muỗi đang được áp dụng tại một số quốc gia.

       Tiếp theo đó, ngày 04/12 trung tâm Y tế Dự phòng Thành phố tiếp tục sử dụng phương pháp này để diệt muỗi tại một số Trường Đại học và Ký túc xá ở Quận Thủ Đức, Quận 9, Quận 2. Với không gian rộng lớn, phương pháp này tỏ ra rất hiệu quả để tiêu diệt đàn muỗi trong môi trường. Vì vậy trong thời gian sắp tới TTYTDP Tp.HCM sẽ tiếp tục áp dụng phương pháp này tại các khu vực thích hợp để diệt muỗi phòng chống bệnh do vi rút Zika và bệnh Sốt xuất huyết.

      Mặc dù phun mù nhiệt và phun sương lạnh là 2 phương pháp khác nhau về kỹ thuật và tính chất nhưng việc sử dụng là cùng mục đích, nhằm diệt và kiểm soát côn trùng, đặc biệt là muỗi. Sau đây là một vài phân tích cho thấy những ưu điểm và nhược điểm của 2 phương pháp này:
 
Ưu điểm:
Phương pháp phun mù nhiệt Phương pháp phun sương lạnh
-  Dễ dàng kiểm soát và giám sát được sự lan tỏa của làn sương khói, rất hữu ích khi áp dụng ở bên ngoài nhà trong điều kiện có gió. Trong một số trường hợp việc áp dụng phương pháp này cần phải được cân nhắc và hướng dẫn cụ thể ở một số khu vực nhất định như tán cây, ngọn cây và một số nơi khác. Vì sương mù nhiệt rất dễ dàng nhìn thấy và có thể định hướng được lớp sương mù đến những khu vực nhất định.
-  Vì là những luồng khói có thể nhìn thấy được nên người sử dụng phương pháp này cũng như những người khác trong khu vực được áp dụng sẽ dễ dàng thoát khỏi khu vực này để tránh sự tiếp súc với hóa chất diệt muỗi, không ảnh hưởng đến sức khỏe.
-   Phương pháp này tạo ra những hạt thuốc rất nhỏ và mật độ dày đặc với đường kính khoảng 0.5 mm. Nhờ những hạt thuốc này, len lỏi vào những khu vực, những nơi nhỏ, hẹp, khuất và sẽ tồn tại trong không khí dài hơn, cơ hội để hóa chất tiếp xúc với muỗi là cao hơn.Do đó đây là một phương pháp hiệu quả để áp dụng trong việc kiểm soát muỗi.
-   Phương pháp này sử dụng thành phần hoạt chất thấp hơn, nên việc tiêu tốn năng lượng sẽ ít hơn phương pháp phun sương lạnh và chỉ cần một khoảng thời gian ngắn hơn để hóa chất phủ toàn bộ trên cùng một khu vực so với phương pháp phun sương lạnh.
- Số lượng chất lỏng thấp và vận chuyển: phương pháp này sử dụng ít năng lượng, ít tốn chi phí hơn do không phải sử dụng thêm dầu diesel và việc bổ sung thêm hóa chất cũng như thay đổi hóa chất trong quá trình phun cũng dễ dàng hơn.
- An toàn cho môi trường hơn, do không tạo nên vết bẩn do dầu diesel khó làm sạch như phun mù nhiệt.
-  Không có mùi dầu khó chịu nên được áp dụng trong nhà dễ hơn phun mù nhiệt.
-  Máy phun ULV cho phép sử dụng cả nước và dầu, đối với việc sử dụng nước thì sẽ thân thiện với môi trường hơn và không gây ra các rủi ro trong cháy nổ.
-   Không ảnh hưởng đến giao thông do không tạo ra sương khói như phun mù nhiệt.
-  Dễ vận hành hơn.
-  Mức độ tạo ra tiếng ồn thấp hơn nên phù hợp để áp dụng ở thành thị.


Nhược điểm:
Phương pháp phun mù nhiệt Phương pháp phun sương lạnh
- Sử dụng nhiều năng lượng cho máy như: xăng, dầu diesel.
- Vì hóa chất được pha với dầu diesel, nên khi phun nó sẽ tạo ra mùi khó chịu cho người phun và người những người gần đó.
- Dầu diesel sẽ để lại những vết bẩn khó làm sạch nên đây là một vấn đề khi phun trong nhà.
- Ảnh hưởng đến giao thông do mật độ khói dày đặc
- Tạo ra tiếng ồn do công suất hoạt động cao, mạnh
- Hạt thuốc nhỏ: mặc dù có lợi trong việc len lỏi của dòng thuốc, nhưng một bất lợi là dễ di chuyển mọi hướng do ảnh hưởng của gió.
- Không tạo ra sương khói ảnh hưởng đến giao thông, nhưng không điều khiển được hướng của dòng thuốc phun ra, đặc biệt là ngoài trời. Phun sương lạnh không dễ nhìn thấy như dòng sương mù, nên việc kiểm soát lượng thuốc phun khó khăn hơn và cũng khó tránh khỏi tiếp xúc với hóa chất.
-  Kích thước hạt thuốc tạo ra lớn: hạt thuốc có đường kính từ 10-50 micromet, tạo ra mật độ thuốc trong không khí thấp hơn, thời gian tồn tại trong không khí ngắn hơn, vì vậy cơ hội tiếp xúc với muỗi cũng thấp hơn phun mù nhiệt.
-   Với cùng một diện tích, phun sương lạnh tốn nhiều thời gian hơn so với phun mù nhiệt.
- Khó khăn trong bảo trì và sửa chữa máy: mặc dù việc sử dụng, vận hành máy đơn giản hơn nhưng khi có sự cố, hư hỏng thì phải có người chuyên nghiệp bảo trì sửa chữa. Do máy có các bộ phận phức tạp như động cơ điện, máy bơm áp suất không khí và đầu phun khá phức tạp.

 


Một số hình ảnh phun mù nhiệt:
 
 
 
 
 

 
 
Lê Ánh Tuyết - Trần Đăng Khoa
Khoa Kiểm soát Bệnh truyền nhiễm

Bài viết liên quan