• banner slide
  • banner slide

Số liệu bệnh dịch

Đánh giá tình hình một số dịch bệnh tại Thành phố Hồ Chí Minh 12 tuần đầu năm 2019

28/03/2019
 
Đánh giá tình hình một số dịch bệnh
tại Thành phố Hồ Chí Minh 12 tuần đầu năm 2019
 
Bệnh Sốt phát ban (SPB) nghi Sởi đang có khuynh hướng giảm dần sau chiến dịch tiêm bù vắc sin phòng bệnh Sởi
     Tình hình bệnh Sởi tại Mỹ: vẫn tiếp tục ghi nhận thêm các trường hợp mắc Sởi mới. Cộng dồn từ 01/01 - 14/3/2019, đã ghi nhận tổng cộng 268 trường hợp mắc Sởi riêng lẻ tại 15 tiểu bang (Arizona, California, Colorado, Connecticut, Georgia, Illinois, Kentucky, Michigan, Missouri, New Hampshire, New Jersey, New York, Oregon, Texas và Washington).
     Tình hình bệnh sởi tại Philippines: Từ ngày 01/01/2019 đến ngày 14/3/2019, đã có 21.396 trường hợp mắc sởi trong đó có 315 trường hợp tử vong đã được báo cáo chính thức thông qua hệ thống giám sát thường xuyên của Philippines: tăng 384% so với cùng kỳ 2018. Với độ tuổi trung bình là 3 tuổi, 54% trường hợp mắc sởi là dưới 5 tuổi. 60% các trường hợp không bằng chứng về tình trạng tiêm chủng. Ước tính rằng 2% trường hợp đã được tiêm phòng trước đó với một hoặc 2 liều.
     Tình hình bệnh sởi tại Việt Nam: trong 10 tuần đầu năm 2019 toàn quốc ghi nhận 10.223 trường hợp sốt phát ban nghi sởi. Có 01 trường hợp tử vong.
 
      Sau 4 năm không có ca SPB nghi Sởi, từ năm 2018, cũng như nhiều tỉnh thành trong cả nước SPB nghi Sởi tại TPHCM quay lại theo chu kỳ 5 năm. Số ca SPB nghi Sởi năm 2018 là 1.693 ca. Bệnh xuất hiện từ tháng 8, tăng dần hàng tuần liên tục đến cuối năm 2018 và kéo dài sang đầu năm 2019. Số ca bệnh cao nhất ở 4 tuần năm 2019, sau đó ca bệnh có xu hướng giảm dần từ tuần 6. Hiện nay số ca mắc bệnh Sởi hàng tuần đã dưới 200 ca/tuần (cao nhất là 350 ca vào tuần thứ 4).
Kết quả chiến dịch tiêm bổ sung vắc xin phòng bệnh Sởi đã mang lại hiệu quả chống dịch
     Chiến dịch tiêm miễn phí vắc xin Sởi-Rubella (MR) cho trẻ 1 – 5 tuổi thực hiện từ tháng 12/2018 đến hết tháng 1/2019 tại trường học cho trẻ đi học và trạm y tế cho trẻ không đi học.  Qua chiến dịch, đã có 253.525 trẻ được bao phủ bằng ít nhất 1 mũi vắc xin phòng bệnh Sởi. Đạt tỉ lệ là 85,7%. Tuy chưa đạt được mục tiêu chiến dịch (95%), nhưng cũng đã tác động tích cực đến tình hình bệnh SPB nghi Sởi trên địa bàn thành phố. Số ca SPB nghi Sởi đang giảm liên tục hàng tuần. Tuy nhiên, để mang tính bền vững, cần tiếp tục rà soát và tổ chức tiêm vét thường xuyên cho trẻ.
      Dự báo SPB nghi Sởi sẽ tiếp tục giảm trong thời gian sắp tời nhờ tác động của hoạt động tiêm vét và tiêm bổ sung vắc xin Sởi. Tuy nhiên, để khống chế hoàn toàn dịch sởi cần tiếp tục các hoạt động tiêm vét vắc xin Sởi. Dự kiến dịch bệnh SPB nghi Sởi có thể kéo dài đến tháng 6/2019.
Một số yếu tố ảnh hưởng đến tình hình dịch bệnh SPB nghi Sởi tại TPHCM:
  • Mặc dù tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ hàng năm của thành phố đạt 95%. Nhưng mỗi năm vẫn còn đó khoảng 5% số trẻ (#5000 trẻ) chưa được tiêm chủng mũi sởi 1. Sau 5 năm, số trẻ này được tích lũy lên đáng kể nên trong số trẻ dưới 5 tuổi chưa được tiêm chủng có đến khoảng gần 20.000. Đó là lý do quan trọng làm cho bệnh sởi lây lan mạnh trong cộng đồng sau mỗi 4-5 năm tại TPHCM cũng như cả nước. Do đó cần có giải pháp để khắc phục triệt để hạn chế này, không để bệnh Sởi tạo thành đợt dịch sau mỗi 4-5 năm.
  • Nhiều trẻ là con em của người dân lao động nhập cư, chưa được tiêm chủng theo lịch tiêm chủng bắt buộc khi ở địa phương khác hoặc khi đến sinh sống tại thành phố nhưng không được quản lý để mời tiêm chủng. Hoặc do mưu sinh nên công nhân trong không có thời gian đưa con đi tiêm chủng đúng lịch.
  • Việc cập nhật, rà soát để quản lý đầy đủ đối tượng tiêm chủng trên địa bàn dân cư vẫn còn nhiều bất cập dẫn đến còn một số đối tượng trong độ tuổi tiêm chủng vẫn bị bỏ sót, nhất là đối tượng là con của công nhân, người lao động nhập cư hoặc ở nơi có dân cư di biến động nhiều.
 Bệnh Sốt xuất huyết (SXH) đang giảm nhanh trong mùa nắng nóng
     Tổng số ca bệnh cộng dồn là 17.832 ca, tăng hơn 263% so với cùng kỳ 2018 (4.918 ca). Trong đó số ca nội trú là là 10.155 ca, tăng 243 % so với cùng kỳ của năm 2018 (2.960 ca); số ca ngoại trú là 7.677 ca, tăng 292% so với cùng kỳ năm 2018 (1.958 ca).
  • Mùa dịch 2018-2019 là mùa có số ca mắc bệnh tăng cao nhất trong những năm gần đây và kéo dài trong nhiều tuần. Đỉnh cao nhất của mùa dịch là vào tuần 1-3/2019 (hơn 1400 ca nhập viện mỗi tuần). Sau đó, số ca mắc bệnh bắt đầu giảm chậm hàng tuần. Trong 3 tuần gần đây, số ca giảm nhanh hơn (giảm hơn 35% so với trung bình 4 trước liền kề). Số ca nhập viện tuần 12/2019 là 360ca. Hiện nay SXH đang ở giai đoạn cuối mùa dịch 2018-2019. Dự báo bệnh Sốt xuất huyết sẽ tiếp tục giảm nhanh trong 4-6 tuần nữa, tương đương với năm 2018 và sau đó có thể gia tăng trở lại khi mùa mưa đến để khởi đầu mùa dịch mới 2019-2020.
  • Mùa dịch 2018-2019 kéo dài và đỉnh dịch rơi vào tháng 1/2019. Trong khi đó mùa dịch 2017-2018 được khống chế tốt, đỉnh dịch thấp (700 ca nhập viện/tuần), rơi vào tháng 10/2017 và sau đó số ca SXH giảm nhanh. Do đó, những tháng đầu năm 2018 số ca bệnh SXH rất thấp. Khi so sánh những tuần đầu năm 2019 và 2018 cho thấy sự chênh lệch đáng kể (biểu đồ đính kèm), tương tự những năm dịch bệnh kéo dài.
  • Các mô tả trên cho thấy, tình hình bệnh sốt xuất huyết tại thành phố, phù hợp với nhận định của Tổ chức Y tế thế giới là bệnh thường xảy ra ở những vùng đô thị có mật độ dân cư đông đúc và những vùng đang đô thị hóa, cơ sở hạ tầng chưa theo kịp sự phát triển kinh tế, dân cư. Các số liệu trên cũng cho thấy bệnh sốt xuất huyết là bệnh ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của người dân thành phố, do đó cần có sự tham gia của các cấp chính quyền, ban ngành đoàn thể và cả cộng đồng.
 Bệnh Tay-Chân-Miệng (TCM) diễn tiến như hàng năm
     Tổng số ca Tay chân miệng cộng dồn đến tuần thứ 12 năm 2019 là 2.168 ca. Đa số bệnh nhẹ, điều trị ngoại trú với 1.718 ca. Số ca phải nhập viện điều trị nội trú là 450 ca, tăng 22% so với cùng kỳ 2018 (369 ca). Không có ca tử vong do tay chân miệng.
     Từ năm 2015 đến 2017, số ca mắc tay chân miệng hàng năm luôn thấp hơn so với giai đoạn 2011 – 2014, không có biến động lớn về số ca bệnh hàng tuần. Trong năm 2018, ghi nhận ca bệnh tăng nhanh vào tuần cuối tháng 8. Số ca điều trị nội trú cao nhất gần 600 ca/tuần. Đến giữa tháng 11 thì bệnh giảm nhanh, liên tục và xuống thấp hơn trung bình 5 năm trước. Sang đầu năm 2019, bệnh tiếp tục giảm đến tuần thứ 9 thì xuống tương đương với tuần cùng kỳ 2018. Số ca nhập viện trung bình trong tháng 3/2019 là 27ca/tuần. Nhiều năm liền TPHCM không có ca bệnh tử vong do Tay Chân Miệng. Dự báo, tình hình bệnh TCM sẽ tương tự như các năm trước, có thể gia tăng nhẹ vào tháng 4-5 và gia tăng nhiều vào tháng 8-10.
      Bệnh tay chân miệng chủ yếu xảy ra ở trẻ em dưới 5 tuổi, do đó trong nhiều năm qua, ngành y tế đã triển khai kiểm soát bệnh tay chân miệng song song ở khu vực trường học (phối hợp với Sở Giáo dục Đào tạo) và ở cộng đồng (tập trung truyền thông ở các hộ dân có trẻ dưới 5 tuổi, khu vui chơi).
Các hoạt động trọng tâm trong thời gian tới
     SXH: Hiện nay số ca bệnh đang giảm nhanh do cuối mùa dịch cộng với tình hình nắng nóng kéo dài, thành phố đã chỉ đạo các quận huyện, phường xã tập trung, quyết liệt  xử lý các ổ dịch và vùng nguy cơ theo diện rộng để giảm thấp các vùng nguy cơ, kéo giảm số ca mắc bệnh khi mùa mưa đến. Thực hiện chiến dịch diệt lăng quăng và phun hóa chất trên diện rộng đối với các khu phố/ấp có ≥ 3 ổ dịch trong 1 tháng qua, các khu phố/ấp có ca bệnh xuất hiện liên tiếp trong 4 tuần tại ≥ 50% số tổ của khu phố/ấp, các ổ dịch vẫn tiếp tục xuất hiện ca bệnh mới  trong thời gian xử lý và theo dõi
     SỞI: Tiếp tục thực hiện  rà soát trẻ, vận động phụ huynh và tổ chức tiêm vét các trẻ bị hoãn tiêm, trẻ chưa tiêm vắc xin phòng bệnh Sởi. Phát huy vai trò chỉ đạo của Chính quyền phường xã và các ban ngành liên quan (giáo dục, tư pháp, dân số, công an, khu phố…) trong việc rà soát, cập nhật và quản lý đối tượng tiêm chủng.
     TCM: tiếp tục giám sát và xử lý ổ dịch hiệu quả. Tổ chức truyền thông trong trường học và cộng đồng. Tăng cường thực hiện vệ sinh và khử khuẩn thường quy trong trường mầm non, nhóm trẻ, khu vui chơi, sinh hoạt của trẻ.

Bài viết liên quan